w sprawie masowego podszywania się pod kancelarie adwokackie w Internecie

KOMUNIKAT NACZELNEJ RADY ADWOKACKIEJ

w sprawie masowego podszywania się pod kancelarie adwokackie w Internecie

Naczelna Rada Adwokacka informuje o wykryciu zautomatyzowanego procederu polegającego na masowym, nieautoryzowanym publikowaniu w Internecie danych adwokatów (kancelarii adwokackich) oraz podszywaniu się pod ich kancelarie. Zjawisko ujawniono w następstwie zgłoszenia otrzymanego przez Naczelną Radę Adwokacką, a następnie zbadano w sposób obejmujący wszystkie kancelarie adwokackie figurujące w rejestrze. Naczelna Rada Adwokacka zwraca się z uprzejmą prośbą o przekazanie treści niniejszego komunikatu adwokatom danej izby.

I. Na czym polega proceder

W usłudze Google Cloud Storage (adresy w domenie storage.googleapis.com) nieustalony podmiot wygenerował w sposób automatyczny strony internetowe stanowiące wizytówki prawdziwych kancelarii, wykorzystując publicznie dostępne dane adwokatów (imię i nazwisko, adres kancelarii, NIP, REGON). Strony te mają charakter hybrydowy, na czym polega ich szczególne zagrożenie: w warstwie treści zawierają prawdziwe dane kancelarii, co służy ich uwiarygodnieniu, natomiast wszystkie punkty kontaktu, w które kieruje się osoba poszukująca pomocy prawnej – wyeksponowany numer telefonu w nagłówku strony (+48 732 098 098), formularz zatytułowany „Zamów konsultację” oraz dane w stopce – prowadzą do obcego podmiotu podpisującego się nazwą „Kancelaria Online LTD”.

W rezultacie klient poszukujący konkretnego adwokata, przekonany, że kontaktuje się z jego kancelarią, w rzeczywistości trafia do osób nieuprawnionych, potencjalnie odpłatnie. Proceder stwarza ryzyko przechwytywania klientów, podszywania się pod adwokatów, prób wyłudzeń oraz naruszenia zaufania do zawodu zaufania publicznego. Strony utworzono również dla kancelarii już zlikwidowanych.

II. Skala zjawiska

Weryfikacja techniczna objęła 20 475 indywidualnych kancelarii adwokackich ze wszystkich 24 izb. Ustalono, że nieautoryzowane strony utworzono dla 17 022 z nich, to jest dla około 83% badanych kancelarii, przy czym skala jest zbliżona we wszystkich izbach. Należy przyjąć założenie, że proceder dotyczy niemal każdego adwokata prowadzącego kancelarię indywidualną. Badaniem nie objęto spółek ani zespołów adwokackich, co nie oznacza, że pozostają one poza zakresem zjawiska.

Zakres badania:

Kancelarie indywidualne z NIP (24 izby)	20 475
Kancelarie dotknięte	17 022 (83,1%)
– w tym czynne	13 864
– w tym zlikwidowane	3 158
Wykrytych stron łącznie	68 361

Podział według izb:

Izba	Badane	Dotknięte	Udział
Warszawa	7 920	6 609	83,4%
Wrocław	1 784	1 466	82,2%
Katowice	1 369	1 141	83,3%
Kraków	1 320	1 105	83,7%
Gdańsk	1 274	1 065	83,6%
Poznań	993	839	84,5%
Rzeszów	820	698	85,1%
Szczecin	692	571	82,5%
Łódź	581	461	79,3%
Wałbrzych	429	372	86,7%
Toruń	376	315	83,8%
Olsztyn	331	270	81,6%
Kielce	323	278	86,1%
Zielona Góra	302	238	78,8%
Płock	293	254	86,7%
Częstochowa	290	249	85,9%
Koszalin	268	214	79,9%
Lublin	254	197	77,6%
Białystok	231	182	78,8%
Siedlce	185	149	80,5%
Bydgoszcz	174	146	83,9%
Bielsko-Biała	105	82	78,1%
Opole	105	85	81,0%
Radom	56	36	64,3%

III. Sposób sprawdzenia własnej kancelarii

Każdy adwokat może samodzielnie zweryfikować, czy jego kancelaria figuruje w procederze. W tym celu należy otworzyć w przeglądarce internetowej adres zbudowany według poniższego wzoru, wpisując w miejsce oznaczenia [NIP] własny dziesięciocyfrowy numer NIP (bez myślników i spacji):

[NIP]-prawnicy.storage.googleapis.com/index.html

Proceder wykorzystuje siedem wariantów adresu – poza wariantem „prawnicy” także: doradztwo, rejestr, firmy, telefony, miejsca oraz biura (przykładowo: [NIP]-doradztwo.storage.googleapis.com/index.html). Jeżeli pod którymkolwiek z tych adresów wyświetli się strona-wizytówka zawierająca dane kancelarii, oznacza to, że kancelaria jest dotknięta procederem.

Wynik jest miarodajny wyłącznie dla pełnego adresu zakończonego oznaczeniem „/index.html”. Komunikat o treści „AccessDenied”, wyświetlany po wpisaniu samego adresu bez tej końcówki, nie oznacza, że strona nie istnieje.

IV. Zalecenia dla adwokatów

Naczelna Rada Adwokacka zwraca się z prośbą o przekazanie adwokatom następujących zaleceń:

1. Sprawdzenie obecności własnej kancelarii w procederze w sposób opisany w części III.

2. W razie wykrycia takiej strony – zgłoszenie incydentu do CERT Polska poprzez formularz na stronie incydent.cert.pl, z podaniem znalezionego adresu. Zgłoszenia do Google i organów ścigania Naczelna Rada Adwokacka prowadzi centralnie, jednak każde indywidualne zgłoszenie do CERT wzmacnia sygnał o skali zjawiska.

3. Powstrzymanie się od wypełniania formularzy oraz podawania jakichkolwiek danych na tych stronach – należą one do podmiotu prowadzącego proceder.

4. Poinformowanie klientów o prawidłowych danych kontaktowych kancelarii (na przykład na własnej stronie internetowej oraz w stopce korespondencji). Jest to najskuteczniejszy sposób ochrony własnych klientów przed skierowaniem ich pod podstawiony numer telefonu.

V. Działania Naczelnej Rady Adwokackiej

Naczelna Rada Adwokacka zabezpieczyła materiał dowodowy, obejmujący kopie wszystkich wykrytych stron w sposób umożliwiający wykazanie ich niezmienności, oraz podejmuje działania zmierzające do usunięcia infrastruktury i ustalenia podmiotu odpowiedzialnego. Działania te obejmują zgłoszenie do dostawcy usług hostingowych (Google) wraz z wnioskiem o zabezpieczenie danych na potrzeby organów ścigania, przekazanie CERT Polska opisu mechanizmu procederu oraz analizę zawiadomienia do organów ścigania. Wdrożono również monitoring, który weryfikuje, czy wykryte strony zostały usunięte, oraz czy proceder nie jest wznawiany w tej samej infrastrukturze.

Naczelna Rada Adwokacka będzie na bieżąco informować o dalszym przebiegu sprawy.